article left right link-out audio play down up instagram whatsapp youtube facebook twitter mail link bookmark content-bundel quote

Maken social media je ongelukkig?

door Maic Oudejans

We willen allemaal gelukkig zijn en we zitten allemaal op social media. Maar social media zou een negatief effect hebben op ons geluk en zelfs depressie kunnen veroorzaken en versterken. Er zijn heel veel onderzoeken gedaan en hier beschrijven we een aantal opmerkelijke resultaten.

Social media voldoen aan één van de basisbehoeften van de mens, namelijk sociaal contact. Sociale media zijn een eenvoudige manier om mensen met dezelfde interesses te vinden en sociale evenementen te organiseren. Ook kan je het contact mensen die je in het dagelijkse leven weinig ziet onderhouden. Super handig en positief dus!

Onderzoek

Toch zouden de platformen meer kwaad dan goed doen. Wetenschappers van de Pittsburgh School of Medicine hebben in 2014 onderzoek gedaan naar het social media gebruik van 1787 jongvolwassenen tussen de 19 en 32 jaar. En daaruit blijkt dat de mensen die het meest op social media zitten 2,7 keer zoveel kans hebben op een depressie dan mensen die daar het minst mee bezig zijn.

Eigen land

In eigen land laat ook onderzoek van de Universiteit Utrecht zien dat er een duidelijk verband is tussen dwangmatig gebruik van social media en depressie. In een onderzoek van het CBS geeft 39 procent van de jongeren aan dat sociale media hun concentratievermogen negatief beïnvloeden. Bij ruim een kwart van de deelnemers hebben sociale media een slechte invloed op hun nachtrust. En dat is natuurlijk niet echt gunstig voor je schoolresultaten.

Waarschuwing

Zelfs medewerkers van Facebook zelf waarschuwden eerder dit jaar voor de gevolgen van het profielenplatform. Zij zeggen dat Facebook de samenleving 'splijt' en gebruikers eindeloos laat scrollen op bodemloze pagina’s. Een voormalig topman van het bedrijf zegt zelfs dat sociale media de maatschappij kapot maken.

Instagram

Van alle sociale platformen zouden Instagram en Snapchat het slechtst zijn, zo toont onderzoek van de Royal Society for Public Health (RSPH) onder 1470 Britse jongeren in de leeftijd van 14-24 jaar aan. Opvallend is dat beide apps gericht zijn op beeld. "Het lijkt erop dat juist dit gevoelens van angst en het niet goed doen oproept", aldus Shirley Cramer, president van de RSPH in The Telegraph. Instagram en Snapchat zouden een negatieve invloed op het lichaamsbeeld en de slaapkwaliteit van jongeren hebben. Daarnaast stimuleren ze ook de angst om dingen te missen.

Verklaring

In een artikel van EOS Wetenschap geeft mediapsycholoog Mischa Coster een verklaring hiervoor: "Mensen trekken vaak een sociale vergelijking. We meten dus ons eigen 'geluksgevoel' af aan hoe dit in verhouding tot anderen staat. Als je op Instagram en Facebook foto’s langs ziet komen van vrolijke mensen die op vakantie zijn, sushi eten, een nieuwe auto kopen of op een gaaf feest staan, dan gaat die vergelijking al snel in een negatieve richting voor ons eigen geluksgevoel".

Vloggers

Toch hebben niet alle social media een negatief effect. In het Britse onderzoek dat we hierboven aanhalen scoort YouTube juist opvallend goed. Volgens Coster komt dit door de content van vloggers die vaak echt en ongepolijst is: "Hierdoor raken ze bekend met het 'echte leven'. Dingen als relaties, sociale omgang en omgaan met verlies komen namelijk allemaal voorbij. Ze verbreden het wereldbeeld van de kijkers en laten ze in aanraking komen met situaties, gevoelens en emoties die ze anders waarschijnlijk niet zo snel of niet vaak zouden ervaren". 

Doorgeven van geluk

Enzo Knol is veilig dus, maar ook Facebook schijnt niet zo slecht te zijn als veel mensen denken, zelfs die topmannen van Facebook zelf. Recent onderzoek van de Universiteit van Californië wijst juist uit dat we positiviteit doorgeven op Facebook. Dat is de conclusie na het bestuderen van meer dan een miljard berichten op het sociale netwerk.  

Het weer

Het onderwerp van deze berichten was 'het weer'. De onderzoekers ontdekten dat als het in een stad regent er 1,19% minder positieve en 1,16% meer negatieve berichten werden gepost. Daarna keken de onderzoekers naar het effect van die berichten op hun vrienden. Daaruit bleek dat positieve berichten voor 1,75 extra positieve statusupdates zorgden, terwijl negatieve posts werden gevolgd door 1,29 nieuwe negatieve reacties. Het optimisme van de een roept blijkbaar ook een goed gevoel op bij de ander.

Eigen verantwoordelijkheid

Voor beide uitkomsten valt dus wat te zeggen. Uiteindelijk ben je zelf verantwoordelijk voor je social media-gebruik. Als je merkt dat het een negatief effect op je heeft, is het misschien verstandig om wat minder door je tijdlijnen te scrollen. Je kan bijvoorbeeld een vast moment van de dag met jezelf afspreken waarop je gebruik maakt van social media. Als dat niet lukt, kan je de apps natuurlijk ook gewoon verwijderen van je telefoon en kijken of het verschil maakt.

Wil jij praten over psychische problemen als depressie, maar ook problemen als verslaving, zelfbeschadiging, (seksueel) misbruik of hoe je aan iemand vertelt dat je psychische problemen hebt? Zoek dan anoniem contact met een hulpverlener van MIND Korrelatie via www.mindkorrelatie.nl (chat, WhatsApp, telefoon en mail).