article left right link-out audio play down up instagram whatsapp youtube facebook twitter mail link bookmark content-bundel quote
  • Fouten in de ondertiteling op Netflix: 'Het is ech...
    vr 14 juni 2019
  • Moeten de Oranjevrouwen evenveel verdienen als de ...
    do 13 juni 2019
  • 'Levenslang bestaat niet' en andere foute ideeën ...
    vr 07 juni 2019
  • Zo word je succesvol als jonge ondernemer
    wo 05 juni 2019

Fouten in de ondertiteling op Netflix: 'Het is echt een vak'

Het strafschopgebied van een voetbalveld dat wordt vertaald naar 'in de doos', een hoge kraag van een coltrui wordt een 'schildpadhals' en admiraal Dönitz is ineens 'admiraal Donuts'. Het zijn maar een paar voorbeelden van foutjes in de ondertiteling van Netflix.

Die fouten zorgen voor ergernis, vooral bij ondertitelaars. Dit voorjaar kwam de Europese vakbond voor ondertitelaars al met een open brief. Ze vinden de slechte vertalingen een schande voor hun vak.

De tarieven die Netflix betaalt zouden ook niet echt bijdragen aan het maken van goede ondertitels, zeggen ze. Voor zover bekend krijgen ondertitelaars ongeveer 5,50 euro per minuut ondertiteling. Om nog een redelijk loon over te houden moet er snel gewerkt worden, waardoor foutjes er sneller insluipen.

Maar hoeveel tijd kost een goede ondertiteling eigenlijk? We vroegen het aan Jesse Janssen. Hij is ondertitelaar en vertaler bij RedBee, een van de grootste Nederlandse ondertitelbedrijven.

Om gelijk met de deur in huis te vallen: goed ondertitelen kost heel veel tijd. "Met een aflevering van de Nederlandse Love Island van 45 minuten ben ik al gauw zo'n acht uur bezig", vertelt Jesse. "Een aflevering van drie kwartier van het Engels naar het Nederlands vertalen en ondertitelen kost nog veel meer tijd. Daar ben ik daar al snel 15 uur mee bezig."

Als hij dat aan onbekenden vertelt, reageren die ook altijd vol ongeloof, zegt Jesse. "Ik krijg vaak te horen dat iedereen toch wel kan ondertitelen, en dat het toch zo gedaan is. Maar dat valt vies tegen."

Eén van de lastige dingen is bijvoorbeeld dat de Nederlandse taal meer ruimte inneemt dan het Engels. "Je moet dus best creatief zijn om dit werk te doen. Welke informatie stop je wel in de ondertitel en welke informatie kan je er ook uitlaten zonder dat de kijker wat mist. Het is echt een vak waar heel wat bij komt kijken om het goed te doen."

Die creativiteit is ook precies wat het werk zo leuk maakt voor Jesse. "Woordgrapjes vertalen is bijvoorbeeld echt een kunst op zich, die kan je bijna nooit één-op-één overnemen. Je moet er dan iets anders voor bedenken en tegelijk proberen die humor erin te houden. Gelukkig hebben we hier een paar mensen rondlopen die onze woordgrapexperts zijn."

"Je moeten goede woordgrappen kunnen maken als je ondertitelt" -Jesse

In Nederland zijn er zo'n 1,5 miljoen mensen slechthorend. Die gebruiken vaak Teletekst-ondertiteling om een uitzending te volgen. Maar ze zijn niet de enigen, jaarlijks gebruiken zo'n 4,5 miljoen mensen Teletekst-ondertiteling. Bijvoorbeeld in een sportschool met veel lawaai of juist in een stille wachtkamer in het ziekenhuis.

Ondertitelen is dus belangrijk werk, vindt Jesse. "Door ons werk kan iedereen toch volgen wat er in een programma, en dus ook in de wereld gebeurt."

"Je wordt wel een beetje een grammar-nazi van dit werk" -Jesse

Ondertitelaars zien alle afleveringen al eerder dan de rest van Nederland en daar zit soms gevoelige informatie bij. Bij programma's zoals Wie is de Mol of Expeditie Robinson mag niet uitlekken wie de winnaar is. Bij programma's met gevoelige informatie werken de ondertitelaars in een afgesloten ruimte zodat ook collega's niet weten wat er gebeurt. In contracten met ondertitelaars staat bijna altijd ook een geheimhoudingsverklaring, niks mag uitlekken.

Alles wat ze zien moeten ze dus voor zich houden. Ook voor hun vrienden. "We kijken met een groep altijd Expeditie Robinson en door het ondertitelen wist ik al wie eruit vloog of wie de proef wint. Maar ja, ik wil dat natuurlijk niet verpesten voor mijn vrienden en hou dus netjes mijn mond."

Verbetering

Netflix zegt tegen de krant NRC dat ze weten dat er een aantal dingen niet goed gaan met de ondertitels, en ze steeds bezig zijn met verbetering. De streamingsdienst zegt ondertitelaars een eerlijk salaris te betalen, maar hoeveel dat dan is, dat wil de dienst niet zeggen.