article left right link-out audio play down up instagram whatsapp youtube facebook twitter mail link bookmark content-bundel quote
  • Hoe weeshuizen geld verdienen met jouw vrijwillige...
    vr 29 mrt 2019
  • Dennis (17) en Rosan (19) veranderden hun achterna...
    do 28 mrt 2019
  • Dit moet je weten over seksbots op Insta
    ma 25 mrt 2019
  • De aanslag in Utrecht in een tijdlijn
    di 19 mrt 2019

Hoe weeshuizen geld verdienen met jouw vrijwilligerswerk

door Tessa Frissen en Leoni Nijland

Instagram en Facebook staan er vol mee: selfies van jongeren die lachend poseren met schattige kindjes in Afrika of Azi√ę. Ze zijn vaak genomen bij weeshuizen, waar die jongeren een tijdje stage lopen of vrijwilligerswerk doen. Goed voor je karmapunten, denk je misschien. Maar er is een hoop mis met sommige van die weeshuizen.

Kinderen worden soms weggehaald bij hun familie zodat het weeshuis geld met ze kan verdienen, en ze krijgen hechtingsproblemen omdat ze steeds opnieuw afscheid moeten nemen van de vrijwilligers. Hulporganisaties trokken eerder al aan de bel, en deze week drong het probleem ook door tot de Tweede Kamer, want de VVD wil maatregelen om dit ''weeshuistoerisme'' tegen te gaan.

En dat is maar goed ook, vindt bijvoorbeeld Charlotte. Zij deed op haar 23e vrijwilligerswerk bij een weeshuis in Oeganda. In het begin voelde dat goed. Maar dat gevoel veranderde toen ze er later achter kwam wat er allemaal achter de schermen gebeurde: "Ieder kind had minstens drie sponsors, die maandelijks geld doneerden. Ik deed dat zelf ook, en veel bedrijven gaven ook geld. Maar dat zag je nooit ergens terug. De kinderen liepen in de meest gore kleren, moesten met zijn drietjes in een klein bed slapen en kregen slecht eten."

Hoe meer kinderen, hoe meer geld

In de tussentijd kwamen er steeds meer kinderen bij, en deed Charlotte een bijzondere ontdekking: lang niet alle kinderen waren echt wees. "Op een gegeven moment vroegen ze me wanneer ze terug mochten naar hun moeder. Heel veel van die kinderen hadden nog gewoon ouders of andere familie."

Het weeshuis waar Charlotte werkte was daarmee geen uitzondering. Volgens onderzoek is 80 procent van de kinderen in weeshuizen helemaal geen echte wees. Er is bewijs dat in verschillende landen kinderen bij hun families worden weggehaald en in weeshuizen worden gezet. Want hoe meer wezen, hoe meer donaties een weeshuis kan binnenharken, en hoe meer betalende vrijwilligers ze kunnen lokken om te komen helpen. Charlotte: "Ik merkte ook dat de bazen van het weeshuis de lijntjes die de kinderen nog met familie hadden zo veel mogelijk blokkeerden. Ik begreep daar eerst niks van, tot ik doorkreeg dat dit was hoe ze geld verdienen."

Net een dierentuin 

Marie van 20 zag hetzelfde gebeuren, toen zij vrijwilligerswerk deed bij een weeshuis in Vietnam. Ze betaalde veel geld voor haar verblijf, en zag de donaties binnenstromen. "Veel toeristen kwamen voor een dag langs bij ons weeshuis. Elke dag weer, bussen vol. Het leek soms net een dierentuin. Die toeristen doneerden vaak geld, want de omstandigheden waren heel slecht. Maar dat geld ging helemaal niet naar de kinderen, want er veranderde niets. Ondertussen werden naast het weeshuis wel de mooiste gouden tempels gebouwd."

Marie zag niet alleen geld verdwijnen, ook spullen. "Die toeristen kwamen vaak met dure spullen, zoals buggy's. Die werden achterin ons gebouw in een kamertje verstopt, zodat het weeshuis er alsnog slecht uitzag. Anders kwamen de toeristen niet meer."

Toch is ze wel positief over haar ervaringen in Vietnam. "Ik snap de discussie over weeshuistoerisme, maar de kinderen daar hebben wel echt hulp nodig. Als er geen vrijwilligers meer komen, dan hebben ze een groter probleem. Dan zijn de kinderen echt aan zichzelf overgeleverd. Ik heb destijds van m'n eigen geld pampers, babypoeder en shampoo voor ze gekocht. Maar ook kussens, want de kinderen sliepen op de harde vloer."

Komen en gaan van vrijwilligers

Geld is niet het enige probleem. Veel kinderen krijgen ook last van hechtingsproblemen: ze moeten telkens opnieuw afscheid nemen van de vrijwilligers, die altijd maar voor een paar weken voor ze zorgen. Hierdoor hebben ze nooit iemand die ze voor een langere tijd kunnen vertrouwen. Lynnia van 19 liep vorige zomer stage in twee verschillende weeshuizen en werd daar vooraf ook voor gewaarschuwd: "Ik had niet het idee dat het bij mij een groot probleem was, maar ik kan natuurlijk niet voelen wat die kinderen voelen. Ik heb wel geprobeerd alle kinderen evenveel aandacht te geven en ze niet aan me te laten hechten. Ik zag dat soms bij medestudenten nog wel misgaan. Zij gaven sommige kindjes meer aandacht dan anderen. Daar probeerde ik dan wel wat van te zeggen."

Lynnia heeft achteraf gezien geen spijt van haar werk daar: "Ook al ben je er maar even, je hebt toch even met ze kunnen lachen, even met ze kunnen spelen en ze even aandacht kunnen geven. Ze zitten in een rotsituatie, dus dan kun je er maar beter het beste van maken."

Er is steeds meer aandacht voor de problemen rondom weeshuistoerisme. VVD-Kamerlid Wybren van Haga schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat hij wil dat de overheid het aanpakt. Volgens hem moeten er bijvoorbeeld strenge regels komen voor organisaties die vrijwilligerswerk in het buitenland aanbieden. Ook moet er geen belastinggeld meer naar de corrupte weeshuizen gaan en moet er meer voorlichting komen voor mensen die vrijwilligerswerk in het buitenland willen doen. Charlotte is het daarmee eens: "Het is moeilijk om te verbieden, maar beter voorlichten kan wel echt helpen. Als ik vooraf had geweten hoe het zat, dan was ik nooit gegaan."