article left right link-out audio play down up instagram whatsapp youtube facebook twitter mail link bookmark content-bundel quote
  • Drie jongeren over opgroeien zonder geld
    wo 14 nov 2018
  • Meer en meer lachgas in Nederland
    vr 09 nov 2018
  • Steeds meer jongeren opgelicht door ‘nepshops’...
    wo 07 nov 2018
  • Waarom al die influencers de boksring in gaan
    za 03 nov 2018

Drie jongeren over opgroeien zonder geld

door Maxime de Vries

Wist je dat in iedere klas gemiddeld twee of drie leerlingen zitten die geen geld hebben voor nieuwe kleding, schoolreisjes of schoolboeken? Armoede komt vaker voor dan je denkt, maar je herkent het misschien niet zo snel. Hoe kijk je naar geld als je er zelf maar weinig van hebt, en hoe ga je daarmee om? Massi, Melvin en Merel vertellen je erover.

Massi (16)

Massi’s ouders vluchtten zeventien jaar geleden vanuit Afghanistan naar Nederland. Toen zijn ouders uit elkaar gingen, zijn hij en zijn negenjarige broertje bij zijn moeder gaan wonen.

Massi’s moeder heeft geen werk, maar is al een tijd aan het solliciteren als kapster. In het weekend bezoeken de zoons hun vader. Die koopt af en toe kleding en neemt z’n kinderen mee naar het park.

“Mijn moeder zorgt dat er altijd eten in huis is, dat vindt ze het belangrijkst. Pasta, lasagne, rijst. Meestal gerechten met goedkope basisingrediënten, maar die wel heel lekker zijn.” Voor luxeproducten heeft het gezin geen geld, “maar het is zoals het is”, zegt Massi nuchter.

Afgelopen zomer zijn Massi, zijn broertje en moeder voor het eerst op vakantie gegaan. “Mijn moeder heeft vijf jaar gespaard om ons mee te nemen naar Italië, voor mijn verjaardag. Dat was zo bijzonder.”

Bijna een fulltime baan

Om als oudste zoon ook te helpen, werkt Massi zo’n vier dagen in de week bij de Scapino en een telefoonzaak. “Het is leuk om wat extra’s te kunnen kopen voor mezelf, maar ik doe het vooral voor mijn broertje.” Met zijn salaris koopt ‘ie bijvoorbeeld kaartspelletjes of neemt ‘ie z’n broertje mee naar de film. “Ik wil niet dat ‘ie iets tekort komt, of het gevoel heeft dat hij minder krijgt dan zijn vriendjes.”

Al met al lijkt Massi zich niet echt druk te maken om de hele financiële situatie. “Weet je, armoede betekent in mijn ogen dat je geen eten hebt, geen dak boven je hoofd. In Nederland ligt de standaard van een ‘normale geldsituatie’ gewoon best hoog, en wij zitten daar iets onder.”

“Ik focus me alleen op het allerbelangrijkste, en dat is het goed doen op mijn opleiding tot tandartsassistent. Ik wil een goede opleiding hebben zodat ik later ook voor mijn ouders en gezin kan zorgen.”

 

Melvin (21)

Melvin groeide op met drie zussen, een oudere broer en zijn moeder. Zijn vader is al een tijdje buiten beeld. Zijn moeder mocht vanwege fysieke klachten niet werken, dus leefden ze van een uitkering. “Arm zijn betekent niet per definitie niks hebben”, begint hij. “We hadden altijd fatsoenlijke kleding aan de kont en vulden onze boodschappen aan bij de voedselbank. Twee keer opscheppen zat er vaak niet in – iedereen kreeg zijn portie en dan was het weer wachten tot het ontbijt. Maar dat was prima om van te leven”, vertelt hij.

De basis was er dus, maar een schoolreisje of uitjes met vrienden gingen vaak niet. “Als vrienden me meevroegen naar de kermis, moest ik altijd ‘nee’ zeggen.”

Vertellen aan de klas

Melvins vrienden wisten van zijn situatie af, maar hij hing het niet aan iedereens neus. “Sommige mensen uit mijn klas wisten niet wat armoede betekende. Ze zagen wel dat ik een minder mooie broek aanhad dan zij, maar keken denk ik niet verder dan dat. Prima, want niemand deed er raar of vervelend over.” 

PlayStation

Na school ging hij naar huis om tv te kijken of muziek te luisteren, maar het liefst ging hij naar vrienden. “Wat wij thuis niet hadden zochten we op bij vrienden thuis, zoals bijvoorbeeld een PlayStation.”

Daklozenopvang

Twee jaar geleden raakte Melvins moeder haar uitkering kwijt, en kwam het gezin op straat te staan. Na wat zwerven bij vrienden en familie, kwam Melvin bij een daklozenopvang voor jongeren terecht. “Daar besef je je pas écht wat armoede is. Jongeren met gaten in hun kleding, amper zolen aan hun schoenen, onregelmatig of helemaal geen eten. Ik heb mijn thuissituatie altijd geaccepteerd, ik ben ten slotte niet anders gewend. Maar vanaf het moment dat ik de daklozenopvang binnenliep, besef ik dat ik heel blij mag zijn met hoe het bij mij is gelopen.”

Nu woont Melvin in een andere jongereninstantie en studeert hij voor facilitair medewerker. “Armoede klinkt altijd heel heftig, maar in sommige gevallen kom je er met elkaar uit. Ik ben ook groot geworden en volg nu een opleiding, net zoals ieder ander.”

Merel* (19)

Op jonge leeftijd vertrok Merels vader naar Australië en kreeg ze steeds meer ruzie met haar moeder. Ze trok in bij haar vriendje, maar kwam bij vrienden terecht toen dat uitging. Na een tijdje moest ze vertrekken en belandde ze na wat tussenstops bij een ambulant huis in Meeden. Daar woont ze nu met vier anderen, en komt een begeleider haar een keer per week bezoeken om haar te helpen met papierwerk.

Schuld

“De vorige instantie waar ik woonde moest sluiten omdat ze fraude pleegden met het geld dat ze kregen van de gemeente”, vertelt Merel. “Daardoor heb ik een schuld opgebouwd van duizend euro die ik moet afbetalen.”

Al het geld dat Merel van haar studiefinanciering en bijbaantje ontvangt, wordt overgemaakt naar de mensen die ze moet betalen. “Zo los ik mijn schuld af. Verder krijgen we 25 euro per week voor boodschappen en 30 euro voor onszelf. Het lukt me op zich wel om daar basisproducten zoals brood en pasta van te halen, maar voor producten als frisdrank heb ik meestal geen geld.”

Gelukkig wordt er wel geld vrijgemaakt voor een telefoonabonnement. Dat kost haar 45 euro per maand, en voor extra geld kan ze een aanvraag doen bij haar begeleiders. “Als ik bijvoorbeeld winterkleding nodig heb, kan ik maximaal 75 euro krijgen om alles te halen.” 

Speaking her mind

Merel studeert Dienstverlening Breed, en gaat na school meestal naar vrienden. Een abonnement op de sportschool of een andere hobby heeft ze niet, maar ze is wel actief bij Speaking Minds. Dat is een organisatie die jongeren aan gemeenten koppelt, om te praten over het armoedebeleid. “Daar durfde ik voor het eerst openbaar mijn verhaal te doen. Ik vond het altijd moeilijk om erover te praten, maar ik wilde jonge mensen laten weten dat je in dit soort situaties niet jezelf de schuld moet geven. Vaak kan je er niks aan doen, dus hoef je je niet te schamen.

“Kijk, bij armoede denk ik aan kinderen die he-le-maal niks hebben, zoals in sommige landen in Afrika. Ik heb het moeilijk met geld, maar ben wel gelukkig. Ik ben niet arm.”

 *Merel is een fictieve naam, haar echte naam is bij de redactie bekend.