article left right link-out audio play down up instagram whatsapp youtube facebook twitter mail link bookmark content-bundel quote
  • Hé jij, iemand heeft je stamcellen nodig
    ma 08 jan 2018
  • 'Alles wat hij doet, wordt enorm uitvergroot'
    vr 05 jan 2018
  • Politie Rotterdam gaat jagen op dure jassen
    do 04 jan 2018
  • Houdt Boef aan z'n uitspraken een boycot over?
    wo 03 jan 2018

Hé jij, iemand heeft je stamcellen nodig

door Jasper Piersma

Vanaf nu krijgen 190.000 jongeren die dit jaar 18 worden een brief van het ministerie van VWS met de vraag of ze zich willen aanmelden als stamceldonor. Zo'n 15.000 jongeren van 18 deden dit vorig jaar al. Maar waarom zijn jouw cellen nodig?

Dus, allereerst: wat zijn stamcellen?

Stamcellen zijn superbelangrijk voor je. Ze zorgen ervoor dat je nieuwe rode en witte bloedcellen aanmaakt. Als iemand een bloedziekte krijgt, bijvoorbeeld leukemie, dan gaat dat fout. Die mensen hebben nieuwe stamcellen nodig, anders is de kans groot dat ze overlijden.

Waarom zijn er meer donoren nodig?

Dat is vooral omdat het heel lastig is om een goede match te vinden tussen een donor en een patiënt. De kans dat die bij elkaar passen, is minder dan 1 op 50.000. 4 procent van de mensen die stamcellen nodig hebben, vindt daarom maar een passende donor in Nederland. De rest moet naar het buitenland. 

De meeste kans op een passende match heb je trouwens met familie, en dan vooral met broers of zussen. Die hebben namelijk voor een deel hetzelfde dna. Maar ook daarbij is de kans op een passende match nog maar 30 procent.

Tom van 19 had wel geluk: voor hem werd een donor gevonden. En dus kan hij gewoon weer ijshockeyen, in plaats van met leukemie in het ziekenhuis liggen.

Waarom wordt er specifiek naar jonge donoren gezocht?

Uit onderzoek is gebleken dat stamcellen van een jonge donor beter aanslaan bij patiënten, zegt Stichting Matchis, de Nederlandse stamceldonorbank. Voor jongere donoren zijn de risico's van stamceldonatie zeer laag. Hoe ouder de stamceldonor is, hoe meer risico's.

Jonge donoren zijn ook gewild omdat stamcellen alleen levend kunnen worden gedoneerd, in tegenstelling tot je organen. 

Dat doneren, hoe gaat dat?

Je moet je allereerst online aanmelden. Dan krijg je een wattenstaafje thuisgestuurd, waarmee je cellen uit je wang moet schrapen. Die stuur je op naar het lab. Je wordt dan opgenomen in een internationale databank.

Zodra je met iemand matcht, wordt er gecontroleerd of je nog steeds doneren wil. Ook wordt gecheckt of je gezond bent. Eenmaal in het ziekenhuis, zijn er twee manieren om te doneren.

De eerste manier wordt in 70 procent van de gevallen gebruikt. Je krijgt een aantal dagen injecties. Daardoor voel je je een beetje ziek, maar je lichaam maakt daardoor meer stamcellen aan. Die worden uit je lichaam gehaald met een speciale machine in het ziekenhuis. Daar merk je eigenlijk niks van. 

De tweede manier is een stuk ingrijpender. Er worden, onder verdoving, met een naald stamcellen uit het beenmerg in je bekken gehaald. Deze cellen worden vervolgens bij de ontvanger in het lichaam gebracht in de hoop dat de gezonde cellen de slechte cellen 'verslaan'. De donor kan daarna nog wel last hebben van een beurs gevoel en spierpijn. 

De 19-jarige Mick kan je alles vertellen over het doneren. Hij stond in december zijn stamcellen af aan een anonieme patiënt. "Het is voor mij zo'n kleine moeite​, terwijl ik er iemand gigantisch mee help. Anders was hij nu misschien wel dood."